မတ် ၁၄-၂၀၂၆
MT(VOM)
မတ်လ ၁၃ ရက် ကလုပ်တဲ့ ASEAN နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတွေနဲ့ စီးပွားရေးဝန်ကြီးတွေ အရေးပေါ်အစည်းအဝေးကနေ အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှာဖြစ်နေတဲ့ စစ်ပွဲကို ချက်ချင်းရပ်ဖို့ တောင်းဆိုလိုက်ပါတယ်။ ဒီစစ်ပွဲကြောင့် တက်လာတဲ့ ဆီစျေးနှုန်းတွေနဲ့ ကုန်သွယ်ရေး အခက်အခဲတွေဟာ အရှေ့တောင်အာရှ စီးပွားရေးကို တော်တော်လေး ထိခိုက်နေပြီလို့ ပြောပါတယ်။
အာဆီယံအဖွဲ့ဝင် တချို့နိုင်ငံတွေဆိုရင် စီးပွားရေးဒဏ်ကို ခံနိုင်ဖို့အတွက် အစီအမံတွေတောင် စလုပ်နေပါပြီ။ အစိုးရတွေအနေနဲ့ လောင်စာဆီချွေတာတာ၊ ပြည်တွင်းစျေးကွက် တည်ငြိမ်အောင်လုပ်တာနဲ့ ခရီးသွားလုပ်ငန်းလို ထိခိုက်လွယ်တဲ့ ကဏ္ဍတွေကို ကာကွယ်ဖို့ အမြန်ဆုံး ကြိုးစားနေကြပါတယ်။
အစည်းအဝေးက ထွက်လာတဲ့ အဓိကအချက်များ
စစ်ရပ်ဖို့ တောင်းဆိုခြင်း
အခုနှစ် အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံခြားရေးအတွင်းဝန် မာထရီဆာ လာဇာရိုက “အရှေ့အလယ်ပိုင်း အခြေအနေကို ကျွန်မတို့ တော်တော်လေး စိုးရိမ်ပါတယ်။ တိုက်ခိုက်နေတာတွေကို ချက်ချင်းရပ်ပြီး အဖက်ဖက်က ထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်းလုပ်ကြဖို့ တိုက်တွန်းပါတယ်” လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။
စွမ်းအင်လုံခြုံရေး: ကမ္ဘာ့လောင်စာဆီ ထောက်ပံ့ရေးလမ်းကြောင်းတွေကို ဆက်ဖွင့်ထားဖို့နဲ့ စီးပွားရေး ထိခိုက်မှု လျော့ပါးအောင် ဒေသတွင်း နည်းလမ်းတွေနဲ့ ဖြေရှင်းကြဖို့ ဝန်ကြီးတွေက တိုင်ပင်ခဲ့ကြပါတယ်။
စင်ကာပူရဲ့ အမြင်
စင်ကာပူနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဗီဗီယန် ဘာလာကရစ်ရှနန်ကလည်း ဖိလစ်ပိုင်ရဲ့ ဦးဆောင်မှုကို ထောက်ခံပြီး အခုစစ်ပွဲသာ ကြာရှည်နေမယ်ဆိုရင် အာဆီယံအပါအဝင် တစ်ကမ္ဘာလုံးအတွက် အကျိုးဆက်က အရမ်းဆိုးမှာဖြစ်လို့ ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆွေးနွေးကြဖို့ ပြောပါတယ်။
စီးပွားရေး အကျပ်အတည်း
လောလောဆယ်မှာ ရေနံစိမ်းစျေးဟာ တစ်ဘာရယ်ကို အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၀၀ နီးပါး ဖြစ်နေပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ကမ္ဘာ့ရေနံ ငါးပုံတစ်ပုံလောက် ဖြတ်သန်းသွားလာနေတဲ့ ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြား (Strait of Hormuz) ကို ပိတ်ထားမယ်ဆိုတဲ့ အီရန်ရဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှုကြောင့် စိုးရိမ်စရာ ဖြစ်နေတာပါ။
ထူးခြားချက်
ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံကတော့ သူတို့နိုင်ငံဟာ အရှေ့အလယ်ပိုင်းက လောင်စာဆီကို အရမ်းအားကိုးနေရတာမို့ အခုဆိုရင် ရုရှားဆီက ရေနံဝယ်ဖို့ပါ စဉ်းစားနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။
အာဆီယံ စီးပွားရေးဝန်ကြီးတွေကတော့ ဒီလို တုန်လှုပ်ချောက်ချားစရာ အခြေအနေတွေကို ကျော်လွှားနိုင်ဖို့အတွက် ရေရှည်တည်တံ့တဲ့ စွမ်းအင် (Renewable Energy) ဘက်ကို ပိုကူးပြောင်းဖို့နဲ့ အချင်းချင်း ပိုပြီး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ကြဖို့ သတိပေး ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
Source: Channel News Asia
